Pentaho BI Server Community Edition

Merhabalar, uygulamalarınız için bir BI(business intelligence) aracına ihtiyacınız varsa Pentaho BI CE(community edition) genel olarak işinizi görecektir. Uygulama hakkında bir fikir edinmek için bu yazıya göz atabilirsiniz. Uygulamanın sunduğu özelliklerden temel olanları anlatmaya çalıştım.

Start 🙂

http://community.pentaho.com/ adresinden “Business Analytics Platform” sekmesinden BI Server aracı indirilir. Uygulamayı türkçe bir platformda çalıştırmak için “biserver-ce\tomcat\bin” dizinindeki “catalina.bat” dosyasına yurakıda biryerlere aşağıdaki satırı ekleyin

set “JAVA_OPTS=%JAVA_OPTS% -Duser.language=en -Duser.region=US”

Uygulamayı çalıştırmak için “biserver-ce\start-pentaho.bat” komutunu çalıştırın. Sonrasında uygulama açıldı ise browserdan “http://localhost:8080/” adresine girmeniz yeterli.Uygulama düzgün açıldı ise aşağıdaki ekranı göreceksiniz. 6.1 versiyonunda sorun yaşadığım için 6.0 versiyonunu kurdum. Design araçlarının versiyonu biserver versiyonuna uyumlu olmalıdır. Aksi takdirde tasarladığınız bir raporu sunucuya yükleyemeyebilirsiniz.

server-login

 

 

 

 

 

Sonrasında admin olarak login olun. “Create New > Datasource” adımlarını takip ederek bir datasource tanımlayın. Burada datasource’a verdiğiniz raporları ve OLAB cube’ü yüklerken kullanacağınız için bu önemli.

Bağlanacağınız db’nin driveri yoksa sunucuda “biserver-ce\tomcat\lib” dizinine ilgili jdbc driverinin jar’ını koymanız gerekmektedir.

Pentaho bi server’in en güzel özelliklerinden birisi plugin mantığı ile genişletilebilir olması. Uygulamayı ilk kurduğunuzda Marketplace’e erişebilimeniz için bu plugini manuel kurmanız gerekiyor. Bunun için http://www.pentaho.com/marketplace/ adresinden “Pentaho Marketplace” pluginini download edin ve sonra sunucunuzda “\biserver-ce\pentaho-solutions\system” dizini altına koyun. Sonra uygulamayı restart edin. Artık anamenüde “Marketplace” linkini görüyor olacaksınız.

marketplace

 

 

 

 

 

Report

Rapor tasarlamak için “Report Designer” sekmesinden uygun paket indirilir. Türkçe olan işletim sisteminde çalıştırmak ve memory parametreleri için report-designer.bat  dosyasına “-Duser.language=en -Xms1024m -Xmx2048m -XX:MaxPermSize=256m” eklemesini yapmanız gerekir.

start “Pentaho Report Designer” “%_PENTAHO_JAVA%” -Duser.language=en -Xms1024m -Xmx2048m -XX:MaxPermSize=256m -jar “%~dp0launcher.jar” %*

Oracle DB’ye bağlanmak için “lib\jdbc” dizinine oracle jdbc driverini eklemeniz gerekmektedir.

DB’ye bağlanmak için Report Designer arayüzünden “Data>Add Data Source>JDBC” adımlarını takip ediniz.

Datasource tanımladıktan sonra rapor tasarlarken kullanmak için sorgular tanımlamanız gerekiyor. Bu sorguları parametrik yapabiliyorsunuz. Oluşturduğunuz parametrelerin datasını yine farklı bir sorgu üzerinden alabiliyorsunuz.

datasource

report-parameter

preview

 

 

 

 

OLAP Cube

OLAP Cube tasarlamak için “Schema Workbench” sekmesinden uygun paket indirilir.

Report aracındaki gibi bu araçtada dil ve driver ayarlarını yapmanız gerekmektedir. Tasarıma başlamadan bir connection tanımı yapmanız gerekmekte. “Options>Connection” menüsünden db bağlantı parametrelerinizi tanımlayıp kaydedin. Örnek çok mantıklı değil ama mantığını anlamak için yeterli. Elimde bir ürün tablosu var bu tabloyu kullanarak bir küp oluşturacağım.

Tablo : SER_MAM_TNM

Alanlar : MAM_KOD(ürün kodu),MARKA_KOD(marka),MODEL_KOD(model),URETICI_KOD(üretici),MAM_ANAGRP(Ürün grubu)

Adımlar;

  1. Add cube
  2. Table : [name : SER_MAM_TNM]
  3. Add dimension: [name : Urunler, foreignKey:MAM_KOD, type : StandardDimension]
  4. Dimensiona hierarchy eklenir : [name : Default]
  5. Hierarchy’ye table eklenir [name : SER_MAM_TNM]
  6. Hierarchy’ye Level eklenir [Name: marka, table : SER_MAM_TNM, column: MARKA_KOD]
  7. Hierarchy’ye Level eklenir [Name: uretici table : SER_MAM_TNM, column: URETICI_KOD]
  8. Cube’e measure eklenir [name: UrunKodu, aggregator : distinct-count, column: MAM_KOD]
  9. Cube’e measure eklenir [name: AnaGrubu, aggregator : distinct-count, column: MAM_ANAGRP]

cube

 

 

 

 

 

Tasarımı tamamladıktan sonra “File > Publish” seçenekleri ile sunucuya yükleyin.

publish-cube

 

 

 

 

 

 

 

 

Sonuç;

cube-preview

 

 

 

 

 

 

Pivot tabloları daha güzel sunan “Pivot4J” pluginini marketplace’den kurabilirsiniz.

Dashboard

Pentaho biserver üzerinde gelişmiş dashboardlar tanımlayabilirsiniz. Anasayfada “Create New > CDE Dashboard” seçenekleri ile yeni bir dashboard oluşturabilirsiniz. Pentaho üzerinde CDE(community dashboard editor)  dashboard ile oluşturulan dashboardların mantığı şöyledir;

3 adet bölümden oluşur :

  1. Datasource bölümü; Burada grafiklerde ve diğer componentlerde kullanmak için farklı tiplerde queryler oluşturmanız gerekiyor
  2. Components bölümü: Burada dashboarda eklemek istediğiniz grafik,harita.rapor vb. componentleri tanımlamanız gerekiyor. Burada tanımlama yaparken datasource bölümünde tanımladığınız query’leri kullanıyorsunuz.
  3. Layout bölümü; Burada ise dashboardınızın nasıl görünmesi gerektiğini belirliyorsunuz. Yerleşimde kullanmak için ihtiyaçları karşılayacak nitelikte yeterli seçenek mevcut. Burada oluşturduğunuz alanlara verdiğiniz isimleri components bölümünde tanımladığınız componentlerin “HtmlObject” kısmına yazdığınızda hangi componentin layoutda nerede görüneceğini belirtiyorsunuz.

dashboard-1

 

 

 

 

Basit bir dashboard oluşturup bir grafik ekleyelim;

Önce datasource bölümünde bir query tanımlayalım. Sol taraftaki sekmelerden “SQL Queries” kısmından “sql over sqljndi” linkine tıklayarak bir query oluşturun. Sonra sağ tarafta name kısmına anlamlı bir isim verin. JNDI özelliğini ilk aşamada tanımladığımız datasource’nin ismini yazın. İlk harfini yazdığınızda ya da aşağı ok tuşuna bastığınızda sistemde tanımlı datasource’lar listelenir. Query kısmına kendinize uygun bir aşağıdakine benze bir sorgu olusturun;

select hizmet_tipi_ad hizmet_tipi,bolge_adi bolge,adet from BI_BOLGE_VW where yil = ${yil} [Bu sorgu bölge bazında yapılan hizmetleri hizmet tipine göre adetlerini vermekte]

Bu sorgu yil parametresine göre çalışmakta. Dashboarda bir yıl parametresi ekleyip o parametrenin değerine göre grafiği filtreleyeceğiz.

Parameters kısmına “Name:yil, value : yil, type : string” şeklinde parametre tanımlayın. Bu şekilde query’imizi tanımlamış olduk.

Sonra components bölümüne geçiyoruz.

Burada sağ tarafta “Generic” sekmesinden “Simple Parameter” seçeneğini seçerek bir parametre oluşturuyoruz. [Name: yil, property value : 2012]

simple-parameter

 

 

 

Sonra yılların olduğu bir combobox oluşturmamız gerekiyor. Bunun için sağ bölümden “Select” sekmesinden “Select Component” seçerek ekleyin.  [Name: YilSecim, parameter : yil, Listeners : yil, values : 2011,2012…2016 ]

select-component

 

 

 

Sağ tarafta “Charts” sekmesinden “CCC Bar Chart” seçeneğini seçerek bir bar chart oluşturuyoruz. [name : bolgeBazliHizmet, Listeners : yil, parameters : (yil,yil), datasource : (datasource bölümünde tanımladığımız query adı, crosstabMode : False)]

bar-chart

 

 

 

Sonra layout bölümüne geçiyoruz, burada dashboard yerleşimini oluşturacağız.  İlk aşamada hazır templatelerden birini seçerek devam ediyoruz. Üst kısımda 2. buton olan “Apply Template” seçeneği ile uygun bir template seçin. Ben iki sütunlu olanı seçtim.

layout

 

 

 

Sonrasında üstten “spacer” satırından sonra bir satır daha ekledim ve adına “Kriterler” dedim. İçerisine bir column ekleyerek adına “YilKriteri” dedim. Bu bilgiyi şimdi gidip components bölümünde tanımladığımız “YilSecim” componentinin “HtmlObject” kısmına yazmamız gerekiyor. Böylece yil comboboxı yerleşimde bu kısımda görünecek.

Sonra kriterlerden sonraki “Body” kısmındaki ilk columna (yani Panel_1)’in name bilgisini components bölümünde tanımladığımız bar chartın “HtmlObject” kısmına yazıyoruz.

Böylece dashboardımızı tamamlamış oluyoruz.

dashboard-preview

 

 

 

 

Not : 

Tanımladığınız dashboardı fakrlı bir web uygulamasında iframe içerisinde göstermek için aşağıdaki değişikliği yapmanız gerekmekte;

“biserver-ce\pentaho-solutions\system\security.properties” dosyasındaki aşağıdaki parametreyi true yapmanız gerekiyor.

requestParameterAuthenticationEnabled=true

Anasayfadan “Browse Files” seçeneği ile dashboardınızı kaydettiğiniz dizinden bulun ve seçip sağ taraftan “Open in a new window” seçeneği ile açın. Açılan pencereden adresi kopyalayın. Adresin sonuna aşağıdaki parametreler ile user ve password bilgisini ekleyin.

http://:8080/pentaho/api/repos/%3Apublic%3ASteel%20Wheels%3ADashboards%3ADilaver.wcdf/generatedContent?userid=admin&password=password

Bu şekilde farklı bir web uygulamasında dashboardınızı görüntüleyebilirsiniz.

Harita

pentaho üzerinden birkaç harita görselleştirme componenti var. Bunun yanında IvyDasboard componentleri içerisinde de bir map componenti var. Burada bunlardan Custom>NewMapComponent ve IvyVectorMap componentlerini anlatacağım.

IvyDC – Ivy Dashboard Components kurmak için marketplace’e gidin ve plugini bulup yükleyin. Sonrasında uygulamayı restart edin. Artık dashboard editor ekranında components bölümünde görüyor olacaksınız.

ivy-dashboard-components

IvyVectorMap türkiye haritası ;

https://github.com/cbilgili/jVectorMap-Turkey adresinden jquery-jvectormap-data-turkey-tr-en.js dosyasını indirin. Sunucunuzda “biserver-ce\pentaho-solutions\system\IvyDC\resources\components\jQVectorMapsComponent” dizinine gidin. İndirdiğiniz dosyası bu dizine yapıştırın. “component.xml” dosyasını açıp “<Dependencies>” kısmına indirdiğiniz dosyayı ekleyin. “<CustomProperties>”  altındaki “<Values>” kısmına “<Value display=’Turkey’>turkey_1_mill_en</Value>” eklemesini yapın. Böylece haritalarda türkiye haritası da çıkmış olacak. Bu compoenetdeki haritalar http://jvectormap.com/maps/world/world/ adresindeki haritalardır.

IvyVectorMap’i dashboarda eklemeden bir datasource eklemeniz gerekiyor. Veri yapısı ise “select city,Measure from temp_tr_map_ivy_view” bu sorgunun sonucu olan aşağıdaki gibi data seti olmalı.

ivy-map-data

Bu data setinde 53: Konya, 7: Ankara, 63 : Ordu, 40 : İstanbul şeklinde. Maalesef harita plaka koduna göre ayarlanmamış.

Sonra components bölümüne geçerek sol taraftaki sekmelerden “Ivy IS” bölümünden “SVG Vector Map” linkine tıklayarak componenti ekleyin. Ve ayarlarında datasource kısmına tanımladığımız datasource adını girin.

ivy-map-properties

Sonrasında layout bölümünde uygun bir alan oluşturarak haritayı buraya yerleştirin yani JQVectorMapComponentinin HtmlObjet kısmına layout bölümünde oluşturduğunuz alanın adını yazın ve önizleme yapın.

ivy-map-preview

NewMapComponent Kullanımı

Bu componeti kullanmak içinde öncelikle bir datasource tanımlamak gerekiyor. Datasource “select Latitude,Longitude,city name ,MEASURE total from temp_map_view” querynin sonucu olan datayı içermelidir.

new-map-component-data

Sonrasında components bölümüne geçin ve sol tarafta “Custom” sekmesinden “NewMapComponent” linkine tıklayın. Ve parametreleri aşağıdaki gibi belirleyin. Önemli kısım datasourceu yazmayı atlamayın.

new-map-component-props

Sonrasında componenti layout üzerinde uygun bir yere yerleştirin ve önizleme yapın.

new-map-component-preview

Sonuç olarak haritanız bu şekilde görünecektir.

 

>PrimeFaces DataTable componentinde paginator hatası ve çözümü

>PrimeFaces DataTable componentinde paginator hatası; sorun aslında bir sorgulama yaptım diyelim 500 kayıt getiren ve 10 page olsun diyelim paginatorde. Sonra gittim 5. sayfaya tıkladım. Sonra gittim sorgu kriterlerini daralttım ve 1 kayıt geldi. Bu sefer paginator 1. sayfayı gösteriyor fakat tableda kayıt görünmüyor.

Ben duruma çözüm olarak gittim filtreleme yaptığım butonun onclick olayına paginatoru 1 yapacak kodu yazdım ve sorun giderildi. Tabi dataTable nesnesinin widgetVar parametre değerini dataListesi olarak setledim. (widgetVar = “dataListesi” )

Çözüm ;

 

>Solaris samba ile klasör paylaştırma

>/etc/sfw/smb.conf dosyası içerisine aşağıdaki bilgiler eklenir

 

sonra samba servisi restart edilir;

 

İlgili bilgisayara ağ üzerinden erişip paylaşımınıza erişebilirsiniz. İzin sorunu yaşamamak için valid_user kısmındaki kullanıcıya ilgili izinleri vermeyi unutmayın.